SİZİN TUHAF SAÇLARINIZ ARDINDAKİ GENLER

Bilim İnsanları Kıvırcık Saç, Ağaran Sakal ve Kalın Kaş Yapan Genleri Araştırıyor

Kafamızı ve yüzümüzü kaplayan kıllar aynı kişi üzerinde bile renk, kalınlılık ve yapı açısından farklılık gösterir. Neden Anthony Davis tek kaşlıdır? James Harden ın sakallarına rakip bile olamaz. Neden kızıl saçlı olmayan erkeklerin kızıl sakalları vardır? Neden bazılarının saçları erken ağarır? Bugün National Commenication dergisinde yayımlanan çalışmaya göre uluslararası bir araştırma grubu genlerimizde saklı olan cevabı bulmuş gibi.

Anthony DAVİS

Saçın çoğunlukla genlerin arasında olması sürpriz değil. Örneğin; Batı Avrupa’da saç rengi çok çeşitlidir ve Aşağı Saharan Afrika’da düz saçlı kimse yoktur. Araştırmacılar Brezilya, Kolombiya, Şili, Meksika ve Peru’daki 6600 fazla kişinin bütün genomlarına bakmaya karar verdi. Araştırmacıların yazdığına göre bu araştırmadaki katılımcılar büyük bir genetik çeşitlilik ve geniş varyasyon gösterdiler.Araştırma grubu katılımcıların saç şeklini, rengini, kelliğini, griliğini kaydettiler. Erkeklerde ise sakal ve kaş kalınlığını belirlediler. Onlar birkaç derneklerde kalın kaş ve sakallı erkek buldular. Sonra karakter ve mutasyon arasındaki ilişkiyi bulmak için katılımcıların bütün genomlarını gözden geçirdiler.

Araştırmacılar saçın farklı özellikleriyle ilgili 16 gen tanımlamıştır. Bu genlerin bazıları önceki çalışmalar tarafından tahmin edilmiş. Örneğin; EDAR geninin sakallara etkisi olduğu biliniyordu. Fakat diğer bulgular yeniydi. IRF4 geninin saç ağarmasıyla da bağlantılı olduğu artık biliniyor. PRSS53 geninin kıvırcık saçla ilişkili olduğu biliniyor.

Gen görünümü

Peki sakallara etki eden EDAR geninin fonksiyonları nelerdir?

EDAR ve embriyonik gelişim sürecinde protein yapımı için talimat veren diğer genlerdir. Bu proteinler iki hücre katmanları arasındaki etkileşim için kritik olan bir sinyal yolunun bir kısmını oluşturular. Bu iki katman mezoderm ve ektodermdir. İlkel embriyoda bu hücre katmanları vücudun organ ve dokularının temelini oluşturur. Ektoderm-mezoderm etkileşimi ektoderm meydana geldiğinden beri birkaç yapıların uygun formasyonu için esas alınır. Bunlar ter bezleri, tırnaklar, dişler, saç ve deridir.Bu gendeki mutasyon hipohidrotik ektodermal displazi ile ilişkilidir, ter bezlerinin düşük yoğunluğuyla karışık karakterize edilmiştir.

Şimdi geldik saçlarımızı ağarmasına neden olan etmenlere bunlar nelerdir?

Melanin tükenmesinden meydana gelir. Melanin; saç, cilt ve göz renginde pigmentlerden sorumlu bir maddedir. Son yıllarda dünyanın birçok yerinde saçların tamamını ya da bir tutamını beyaza veya griye boyama akımı başladı.

Bilim adamları IRF4 denilen bir genin saç renginde çok önemli bir rol oynadığını belirtiyor. Hücre ve Gelişimsel Biyoloji yazarı Dr. Kaustubh Adhikari, saçsız ya da saçı ağaran insanların bu genden dolayı olduğunu tespit ettiğini açıklıyor. Doktora göre gri saç olasılığı önlenebilir. Fakat rengini tersine çevirmek mümkün değil. Yani gri saç üretimi dursa da saç telleri tekrardan siyaha dönmez. Bir ilaç üretilerek bazı genlerin görünüm değiştirmelerini sağlamak mümkün olabilecek. Örneğin ; kumral kişilerin saçlarını sarıya boyayarak saç köklerini uyaracak ve saçlardaki ağarma daha az fark edilecek.

George CLOONEY

Araştırmacılar bu genlerden hangilerinin farklı özelliklere etki ettiğinin arkasındaki mekanizmayı tanımlamamış olsa da, çalışmaların boyutuna ve genetik çeşitliliğe bakılacak olursa bağıntıları güçlüdür.Bilim insanları bu bulguları gelecekte saç ağarmasını yavaşlatan enzimler kullanmak gibi kozmetik amaçlar için kullanabilir veya saçları saç kökünden çıktığı gibi daha kıvırcık yapmak için uzamasını desteklemekle kullanabilir.

Sonuçlar adli tıpta da kullanılabilir. Genlerin dış görünüşe nasıl etki ettiğine daha iyi bir anlayıştır. Polise şüphelilerin profilini belirlemekte yardımcı olabilir. Antropolojide bile araştırmacıların uygarlıklara daha kesin bir resim yaratması konusunda işe yarayabilir.

Hazırlayan: Elif POLAT

Bu bilgiler http://www.popsci.com/genes-behind-your-weird-hair sitesinden derlenmiştir.